TalesTales (624 p.n.e. - 547 p.n.e.)

Tales z Miletu żył na przełomie VII i VI w. p.n.e. Na podstawie różnych wzmianek historycznych - włączając w to datę przepowiedzianego przez Talesa zaćmienia Słońca (28 maja 585 p.n.e.) - z pewnym przybliżeniem przyjmuje się, że żył on w latach od około 624 p.n.e. do około 547 p.n.e. Obecnie Tales uważany jest za jednego z mędrców czasów antycznych, za ojca filozofii. Starożytni pisarze nazwali go "pierwszym" matematykiem i astronomem.
 

Biografia Talesa pełna jest luk i sprzeczności, jego życie i pochodzenie otoczone są tajemnicą. Miał być technikiem, astronomem, meteorologiem, matematykiem, kupcem, politykiem, teologiem i wreszcie filozofem. Jedni uważają, że był pochodzenia semickiego, inni - np. Herodot, utrzymują, że był Fenicjaninem i jego przodkowi wywodzą się z Teb, dawnej osady fenickiej w Grecji. Jednak z brzmienia imienia jego ojca - Eksamyes, mogłoby wynikać, według Dielsa, że był Karyjczykiem, podobnie jak ojciec Herodota. Matka Talesa nosiła greckie imię Kleobulina.

Niezależnie od tych spekulacji genealogicznych, Tales był przede wszystkim Grekiem - zarówno ze sposobu myślenia, jak i z poczucia przynależności do kultury greckiej.

Tales dał początek jońskiej szkole filozofów przyrody, której pierwszym filozoficznym zagadnieniem była kwestia powstania i natury Świata. Tales brał również aktywny udział w życiu politycznym i gospodarczym. Wbrew legendom - należał do ludzi nad wyraz praktycznych, utrzymywał ożywione stosunki handlowe z Egiptem, Fenicją i Babilonią, gdzie eksportowano cenione w tamtym czasie tkaniny miletańskie. Z tego też powodu odbywał częste podróże do tych krajów i prawdopodobnie wówczas zapoznał się z osiągnięciami matematyki i astronomii Egiptu i Babilonii.

W swoich poglądach filozoficznych Tales zrywał z mitologiczną koncepcją powstania wszechświata i interpretacją zjawisk przyrody. Według przekazów pisarzy starożytnych - Tales przewidział zaćmienie słońca na dzień 28.05.585r. p.n.e., a także zmierzył wysokość piramid egipskich wykorzystując ich cień jaki rzucały na powierzchnię Ziemi.

 

Talesowi z Miletu przypisuje się autorstwo następujących twierdzeń geometrycznych:

  • że średnica dzieli koło na połowy
  • że dwa kąty przy podstawie trójkąta równoramiennego są równe
  • że kąt wpisany na średnicy okręgu jest kątem prostym
  • że jeśli dwie proste przycinają się - to dwa kąty przeciwlegle (wierzchołkowe) są równe trójkąt jest określony, jeżeli dana jest jego podstawa i kąty przy podstawie
  • że jeżeli ramiona kąta przecięte są prostymi równoległymi, to stosunki długości odcinków wyznaczonych przez te proste na jednym ramieniu kąta, są równe stosunkom długości odpowiednich odcinków na drugim ramieniu kąta.

Wobec osiągnięć matematyki egipskiej i babilońskiej - zamarłej już w rozwoju w czasach Talesa - wymienione twierdzenia nie stanowiły żadnej rewolucji. Niemniej jednak - wielkość Talesa w dziedzinie matematyki polega na tym, że z jego osobą wiąże się pojęcie "dowodu twierdzenia". Matematyków egipskich i babilońskich inspirowało pytanie "jak", natomiast Tales pierwszy pytał "dlaczego". Dzisiaj niestety nie jesteśmy w stanie ustalić jak Tales przeprowadził dowód. Historycy zajmujący się matematyką starogrecką utrzymują, że również Euklides nie dowodził tak oczywistego faktu jak to, że średnica dzieli koło na połowę. W każdym razie Eudemos - pisarz z epoki Euklidesa znał pojecie dowodu i to na podstawie jego relacji uznaje się, że Tales dowody twierdzeń przeprowadzał. Talesa uznaje się za tego, który łącząc teorię z praktyką, zbudował fundamenty geometrii jako nauki dedukcji, której ukoronowaniem były Elementy Euklidesa.

 
Free business joomla templates

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie, dostosowania ich do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej na ten temat można przeczytać w polityce prywatności.